W to, że szachy to wymagający sport, nie wątpi już nikt. Dobrze jednak zastanowić się nad tym, dlaczego powinno się do tej gry zachęcić dzieci. Jakie są zalety szachów? Dlaczego warto zachęcić maluchy do gry i jakie korzyści z tym wiążą?
- Nauka gry w szachy dla dziecka
- Wpływ na wyobraźnię
- Kształtowanie charakteru
- Walory terapeutyczne
- Wspieranie zaufania i komunikacji
Nauka gry w szachy dla dziecka
Szachy nie są prostą grą, niewątpliwie wymagają wiedzy i inteligencji, a także umiejętności strategicznych – tym bardziej więc warto zachęcić najmłodszych do tego, by nauczyły się w nie grać. Dlaczego? Odpowiedź na to jest prosta – szachy rozwijają i to w bardzo szerokim aspekcie. Dzieci pod wieloma względami są jak chłonna gąbka i jeżeli poświęcimy wystarczająco dużo czasu na to hobby, będziemy w stanie zauważyć wyraźne zmiany.
Oczywiście nie jest to lek na wszystkie problemy, niewątpliwie jednak szachy mogą wspomóc rozwój naszych dzieci. Regularne rozgrywki wpływają na zdolności poznawcze, emocjonalne oraz społeczne, dając fundament pod przyszłe sukcesy szkolne i życiowe. Poniżej przedstawione są przykłady, dlaczego ta gra jest dobra dla dzieci.
Wpływ na wyobraźnię
Czy szachy mogą wpływać na wyobraźnię? Oczywiście, że mogą i ma to ogromny wpływ na rozwój naszego dziecka i to pod wieloma względami. Pod tym pojęciem chowa się całe spektrum związane z kreatywnym i logicznym myśleniem.
Jak wiadomo, ta królewska gra wymaga myślenia, jeżeli więc będzie się jej oddawało regularnie, będzie można zauważyć poprawę zdolności intelektualnych, zwiększenie IQ oraz wzrost umiejętności arytmetycznych. Planowanie kolejnych posunięć na szachownicy rozwija umiejętność przewidywania konsekwencji – dziecko uczy się analizować różne warianty i wybierać najlepszy. Dzięki nim dziecko będzie lepiej radziło sobie w życiu z problemami, które go napotkają – nawet jeżeli nie będzie miało szans na otrzymanie pomocy z zewnątrz.
Będąc w kłopotach, użyje własnej głowy, by znaleźć z nich wyjście – tego uczą szachy. Umiejętność samodzielnego rozwiązywania zagadek taktycznych przekłada się bezpośrednio na skuteczne strategie podczas rozgrywek, ale także na radzenie sobie z wyzwaniami szkolnymi i codziennymi.
Kształtowanie charakteru
Niewątpliwie szachy są wymagającą grą, tak pod względem znajomości zasad, jak i umiejętności umysłowych. To także ćwiczenie dla cierpliwości i koncentracji. Rozgrywka w szachach nie należy do dynamicznej, trzeba się przy niej skupić, a każdy następny ruch musi zostać dobrze przemyślany. Gra odbywa się też w całkowitej ciszy – gracze nie rozmawiają ze sobą ani z nikim innym, całkowicie poświęcając swoją uwagę temu, co znajduje się na planszy.
Jeżeli więc chcemy, by nasze dziecko nauczyło się cierpliwości i spokoju, szachy mogą w tym pomóc i niewątpliwie będzie miało to wpływ na jego późniejsze życie i to, jak będzie się zachowywać choćby w towarzystwie. Szachy to także doskonały sposób na naukę zdrowej rywalizacji. Dziecko uczy się przyjmować porażki z godnością, wyciągać z nich wnioski i przygotowywać się na kolejne wyzwania. Nie chodzi tu o bezwzględną walkę, lecz o rozwijanie szacunku do przeciwnika i umiejętność dostrzegania własnych błędów.
Poza tym szachy są jak życie – każda figura ma własne zadanie i określone ruchy. Dziecko poznaje zasadę, że różnorodność ról i umiejętności prowadzi do osiągnięcia wspólnego celu, co uczy współpracy w zespole, nawet jeśli rozgrywka toczy się jeden na jednego.
Walory terapeutyczne
Wbrew powszechnemu mniemaniu, aby grać w szachy, nie trzeba posiadać specjalnych umiejętności czy być geniuszem. Jak każda inna gra, i ona wymaga nauki i przystosowania i jak zauważono, posiada także walory terapeutyczne. Osoby w nie grające zwiększają swoje umiejętności intelektualne, dzięki czemu chronią się przed chorobami neurodegradacyjnymi.
Pozwalają także na lepsze przystosowanie się do życia i większej samodzielności w podejmowaniu codziennych decyzji. Gdy małe dziecko nauczy się grać w szachy, będzie miało łatwiej, gdy podrośnie – będzie bardziej samodzielne i jednocześnie lepiej będzie sobie radziło w różnych sytuacjach. Regularne treningi szachowe wspierają rozwój funkcji wykonawczych mózgu, takich jak planowanie, kontrola impulsów czy przełączanie uwagi, co ma bezpośrednie przełożenie na życie codzienne.
Szachy stanowią również formę dostępnej terapii poznawczej, którą można prowadzić zarówno w domu, jak i w grupach rówieśniczych. Dzieci z trudnościami w nauce lub problemami z koncentracją mogą dzięki regularnym rozgrywkom poprawić swoje wyniki szkolne oraz zyskać większą pewność siebie w kontaktach społecznych.
Wspieranie zaufania i komunikacji
Chodzi tutaj przede wszystkim o młodsze dzieci, które dopiero co zaczynają swoją przygodę z szachami. Jeżeli nieco na tej grze się znamy, możemy zacząć zaszczepiać w nich to zainteresowanie, a sama nauka może być szansą na polepszenie swoich więzi z dzieckiem. W końcu będzie to opierało się przede wszystkim na budowaniu zaufania, odpowiedniej komunikacji, a także byciu wsparciem dla najmłodszych.
W przypadku dzieci kontakt z rodzicem jest szczególnie ważny, a jeżeli wspólnie można nauczyć się gry w szachy i potraktuje się to jako zabawę… to tym lepiej nie tylko dla rozwoju dziecka, ale i dla relacji w rodzinie. Wspólne analizowanie partii, omawianie błędów i sukcesów oraz wzajemne motywowanie się budują atmosferę wsparcia, która wykracza daleko poza szachownicę.
Dodatkowo, uczestnictwo w zajęciach grupowych lub turniejach szachowych pozwala dzieciom rozwijać umiejętności społeczne, poznawać nowych znajomych o podobnych zainteresowaniach i uczyć się współpracy w zespole. Dziecko, które regularnie uczestniczy w rozgrywkach, nabiera pewności siebie i łatwiej nawiązuje kontakty w różnych środowiskach.